
Hạch nền
Hạch
nền là một nhóm các nhân dưới vỏ liên quan
mật thiết với nhau về mặt giải phẫu.
Tổn thương các nhân này không làm yếu cơ, nhưng
có thể gây ra bất thường sự hoàn thiện
vận động. Các cơ chế trong đó các sang thương
hạch nền gây ra các triệu chứng lâm sàng vẫn
chưa được giải thích rõ ràng hết.
Giải phẫu
Thể
vân (striatum): bao gồm nhân đuôi và nhân bèo, nhận các
phóng chiếu từ các vùng rộng lớn của vỏ não
mới (neocortex), từ đó gởi đến cầu
nhạt (globus pallidus-GP). và
phần lưới của chất đen (substantia
nigra-SNpr). Từ cầu nhạt sẽ phóng chiếu đến
đồi thị (nhân bụng trước/ bụng bên), và
từ đây gởi ngược trở lại vỏ
não. Thêm vào vòng phóng chiếu đến các cấu
trúc vỏ não vận động (được mô tả
chi tiết trong hình 12), có nhiều vòng vỏ não - thể
vân - cầu nhạt - đồi thị - vỏ não khác
đã được xác định về mặt giải
phẫu học (Hình 13a và 13b). Thêm nữa, có một
dạng vòng nhỏ đi từ cầu nhạt đến
các nhân dưới đồi, và quay ngược lại
cầu nhạt (hình 12).
Hình
12:
Hình
13a
Hình
13b
Các
hội chứng lâm sàng:
Hội
chứng Parkinson
Mất các neuron
sinh dopamine ở chất đen, mà bình thường
phải gởi đến thể vân, đã gây ra sự
cứng cơ ngoại tháp (rigidity), chậm vận động,
run, và mất các phản xạ tư thế. Đó là các
điểm đặc trưng của hội chứng
Parkinson.
Múa vung nữa người
(Hemiballismus)
Đi
kèm với tổn thương thể Luys đối
với đồi thị đối bên.
Huntington’ s
chorea
Đây
là bệnh lý di truyền được đặc trưng
bởi sa sút trí tuệ tiến triển và múa giật
(chorea), nó đi kèm với teo nhân đuôi. Tuy nhiên, tai
biến mạch máu não vùng nhân đuôi hiếm khi gây
chorea.
